Pourquoi l’immigration? 21 questions que se posent les Belges sur les migrations internationales au 21ème siècle

Delvaux, Béatrice (2017) Brussel bruist, Waalse kroniek, Opinie & Analyse, in: De Standaard, 29.11.2017, p. 35.

‘Bruxelles-Bruxelles vie
Enfance pas tranquille, coup de feu, je n’ai plus peur

Die twee regels komen niet uit een betoging of een pleidooi voor Brussel. Nee, ze komen uit een liedje van Damso, het Belgische rapwonder dat enkele maanden geleden door de Franse rapper Booba werd ontdekt. Zijn laatste album, Ipséité, heeft in Frankrijk drie keer platina gehaald en in België goud.

Laten we het niet hebben over de polemiek die vooral bij Franstalige feministen woedt over de rapper die de Rode Duivels hebben gekozen om de volgende hymne van de nationale voetbalploeg te componeren (DS 21 november). Laten we liever naar het feit kijken dat de rappers, vaak uit de eerste of de tweede generatie van de immigratie – Damso was negen jaar toen hij met zijn familie naar België kwam, op de vlucht voor het oorlogsgeweld in Congo – vandaag de mensen zijn die misschien wel het meest van Brussel houden. Zij kennen de stad, terwijl veel Vlamingen en Walen ze miskennen.

De jongeren hebben die stad tot de hunne gemaakt en brengen ze in beeld in hun teksten en video’s. Damso filmt zijn clips voor het Justitiepaleis, op de Grote Markt of in andere wijken, en laat zien dat de mensen die de stad in hun bloed hebben en er blindelings hun weg in vinden, zeker ’s nachts, niet ‘van bij ons’ zijn. ‘Brussel is mijn therapeut’, zegt een Brussel-Vlaamse ster van de hiphop, Zwangere Guy. Het vertelt alles over de fundamentele rol die de stad speelt en de liefde die jongeren ervoor hebben, en die zo weinig mensen willen zien.

Volgens de kenners van de Belgische muziekwereld bouwen die jongeren uit de meest volkse wijken van de stad een echte Brusselse muziekscene uit, met Belgische hiphop en rap, inspiratiebronnen die in het buitenland druk worden beluisterd. Als echte professionals nemen ze deel aan het festival Couleur Café, dat de AB dit jaar in zijn programmatie heeft opgenomen. En ze zijn het meest concrete teken van de culturele kracht die voortkomt uit het multiculturalisme en uit een adolescentie die vaak op straat wordt doorgebracht – want in de ‘officiële’ recreatie, in de cultuur en in het onderwijs voelen ze zich ongewenst.

‘De cultuur belichaamt vaak de inbreng van de immigratie’, zeggen twee Franstalige academici, Jean-Michel Lafleur van het Centre d’études de l’ethnicité et des migrations van de Universiteit van Luik en de Bergenaar Abdeslam Marfouk, wetenschappelijk medewerker aan het Institut wallon de la statistique.

De twee hebben een nuttig boek geschreven, Pourquoi l’immigration? 21 questions que se posent les Belges sur les migrations internationales au 21ème siècle, dat je gratis kunt downloaden*. ‘Wanneer de mensen informatie over migratie krijgen, verandert hun perceptie. Informatie is dan ook cruciaal’, verklaarde Jean-Michel Lafleur dit weekend op de RTBF en in Le Soir. ‘Wij wilden in een kort maar niet simplistisch werk – dat geen pleidooi voor de immigratie voert – een reeks wetenschappelijke gegevens verzamelen in een toegankelijke taal, zodat iedereen met wetenschappelijke en rationele argumenten aan het debat kan deelnemen.’ Abdeslam Marfouk voegt eraan toe: ‘Wij nodigen de lezers uit om verder te kijken dan hun persoonlijke ervaringen en om de feiten en de wetenschappelijke waarheden te onderzoeken.’

Een kleine test voor de lezers van De Standaard: wat is het aandeel van de immigranten in de totale Belgische bevolking? 16, 26 of 56 procent? In een video die de auteurs hebben gemaakt en die op Facebook al meer dan 200.000 keer is bekeken, mikken de meeste ondervraagden op het hoogste percentage, terwijl het in werkelijkheid het laagste is: 16,1 procent.

Nee, de immigranten zuigen de sociale zekerheid niet leeg. Nee, België erkent niet meer asielzoekers dan Europa (het zijn er zelfs minder). ‘Het dominante discours in België over dit onderwerp is vandaag dat van de N-VA, die zegt dat we de middelen niet hebben om iedereen te ontvangen en dat we de komst van buitenlanders zo veel mogelijk moeten selecteren. Maar dat discours is onvolledig, het gebruikt slechts een deel van de gegevens en houdt bijvoorbeeld helemaal geen rekening met de inbreng van de migratie in de sociale zekerheid. Het krijgt weinig of geen tegengewicht in de politieke oppositie’, besluiten de twee wetenschappers, die nu een Vlaamse uitgever zoeken om hun antwoorden in alle nationale gemeenschappen te laten horen.

Béatrice Delvaux is senior writer bij Le Soir.

·        Lafleur Jean-Michel & Marfouk Abdeslam (2017) Pourquoi l’immigration? 21 questions que se posent les Belges sur les migrations internationales au XXIe siècle, Carrefours 9, Academia – L’Harmattan, 135 p.

http://orbi.ulg.ac.be/bitstream/2268/215503/1/Livre_Lafleur%26Marfouk.pdf