Survey Samenleven in Diversiteit 2017

Stuyck, K., Doyen, G., Feys, Y., Noppe, J., Jacques, A., Buysschaert, P. (2018). Survey Samenleven in Diversiteit 2017. Brussel: Agentschap Binnenlands Bestuur.

De survey is een grootschalige bevraging bij bijna 4500 personen van Belgische, Marokkaanse, Turkse, Poolse, Roemeense en Congolese herkomst in Vlaanderen, waarbij vooral aandacht wordt besteed aan de aspecten van het samenleven in diversiteit die in administratieve data en algemene bevolkingssurveys veelal onderbelicht blijven.

Bespreking: De Standaard, 09.05.2018, pp. 10-11.

MIGRATIE EN DIVERSITEIT


Zijn Turken conservatiever dan Marokkanen? Een survey lijkt daarop te wijzen. ‘Nee, er leeft geen verlangen naar de sharia.’

De toekomst behoort aan veelkleurig Vlaanderen


VAN ONZE REDACTRICE 

BRUSSELSociologen reageren verrast op hét opvallendste cijfer uit de survey ‘Samenleven in Diversiteit’: 39 procent van de mensen van Turkse afkomst vindt dat ‘de regels van hun geloof altijd moeten voorgaan op de Belgische wetten’. Ter vergelijking: bij Belgen is dat 10 procent en bij personen van Marokkaanse origine 23 procent.

Het onderzoek, uitgevoerd door het agentschap Binnenlands Bestuur en Statistiek Vlaanderen, peilt naar de opvattingen over geloof, participatie, identiteit, taalgebruik ... van Belgen, mensen van Turkse, Marokkaanse, Poolse, Roemeense en Congolese afkomst, die in Vlaanderen en Brussel leven.

Behalve die ‘39 procent’ zijn er nog opvallende cijfers. Zo vindt slechts 36 procent van de mensen van Turkse origine dat de westerse manier van leven goed samengaat met hoe moslims leven. Mensen van Marokkaanse afkomst zijn veel positiever (60 procent), ook dan Belgen (18 procent) overigens.

Maar volgens Lesage is dat niet dé verklaring. ‘Ik denk eerder dat de sociologische achtergrond van de Turkse migranten in Vlaanderen zelf een rol speelt. De meeste migranten uit Turkije zijn veel met geloof bezig. Ze zijn minder geseculariseerd dan de Turken in Turkije zelf.’Eén kanttekening maakt de Gentse socioloog Bart Van de Putte meteen. ‘Die vraag over het geloof boven de wet is nogal vaag geformuleerd (‘Ik vind dat de regels van mijn geloof altijd moeten voorgaan op de Belgische wetten’, red.). Je kunt het antwoord dan interpreteren als: “wij willen de sharia, hier en nu”, of: “de Belgische wetten zijn belangrijk, maar sommige religieuze voorschriften zijn nog belangrijker voor ons”. Dat is toch een heel verschil.’

Een verlangen naar de sharia ziet Dirk Lesage, politicoloog (UGent) en politicus bij Be.One, alleszins niet. ‘Een conservatisme dat past binnen de Belgische Grondwet ja, maar richting salafisme gaat het zeker niet.’


 


 


Wat is er dan wel aan de hand? Socioloog Dirk Jacobs (ULB) ziet in zijn eerder onderzoek ‘Eur­islam’ mogelijke verklaringen. ‘De Turkse gemeenschap identificeert zich minder sterk met het ontvangende land dan de Marokkaanse. Tachtig procent van de Turken zegt dat er een Turkse “gemeenschap” bestaat, tegenover dertig procent van de Marokkanen. Er is in de Turkse gemeenschap meer sociale controle en druk, waardoor er een groter traditionalisme te zien is. Het proces van secularisering vertraagt dan.’

Spoor van Erdogan

‘De groep is ook sterker gericht op ontwikkelingen in het land van oorsprong’, merkt Jacobs nog op. Turkije is onder president Recep Tayyip Erdogan alvast niet minder religieus geworden, en de president houdt de diaspora sterk in zijn greep. Denk aan de grote steun van Turkse Belgen voor het Turks referendum vorig jaar.

 

Maar volgens Lesage is dat niet dé verklaring. ‘Ik denk eerder dat de sociologische achtergrond van de Turkse migranten in Vlaanderen zelf een rol speelt. De meeste migranten uit Turkije zijn veel met geloof bezig. Ze zijn minder geseculariseerd dan de Turken in Turkije zelf.’